Orgel, trompet & film: The Lodger van Alfred Hitchcock
Een spannende ontmoeting van film, orgel en trompet. Tijdens dit bijzondere concert wordt Alfred Hitchcocks zwijgende klassieker The Lodger (1927) vertoond, met live geïmproviseerde muziek van organist Berry van Berkum en trompettist Ruben Drenth.
Berry van Berkum reageert live op de beelden en laat het orgel de spanning, het drama en de onderhuidse dreiging van de film verklanken. De improvisaties worden aangevuld en uitgedaagd door de expressieve klanken van trompettist Ruben Drenth. Zo ontstaat een unieke soundtrack die iedere vertoning opnieuw wordt gecreëerd. Een filmklassieker zoals je hem nog nooit heeft beleefd: live, spannend en volledig geïmproviseerd.
The Lodger: A Story of the London Fog is een Britse zwijgende thrillerfilm uit 1927, geregisseerd door Alfred Hitchcock (1899-1980) en met Marie Ault, Arthur Chesney, June Tripp, Malcolm Keen en Ivor Novello in de hoofdrollen. Het was Hitchcocks derde speelfilm en werd uitgebracht op 14 februari 1927 in Londen en op 10 juni 1928 in New York. De film is gebaseerd op de roman The Lodger uit 1913 van Marie Belloc Lowndes en het toneelstuk “Who Is He?”, mede geschreven door Belloc Lowndes. Het verhaal draait om de jacht op een seriemoordenaar in Londen die lijkt op Jack the Ripper.
De film was Hitchcocks eerste thriller en vestigde zijn reputatie als regisseur. Bij de release schreef het vakblad Bioscope: “Het is mogelijk dat deze film de beste Britse productie ooit is”. In een strategie voor zelfpromotie maakte hij in The Lodger zijn eerste cameo-optreden in een film, waarin hij in een nieuwsstudio van de krant zit.
De loopbaan van Hitchcock start als hij In 1920 vertrekt naar Berlijn en beïnvloed wordt door het expressionisme, de belangrijke filmstroming waarbij de emoties van de personages worden uitgebeeld d.m.v. vormgeving (decors, licht, kleur, locaties etc.). In de befaamde Berlijnse studio’s werkten cineasten als Friedrich Murnau, Fritz Lang en Robert Wiene.
Kenmerkend voor het Duitse expressionisme is dat de films vaak spannend en griezelig zijn en handelen over misdadigers, spoken, monsters, religie en moordenaars. Alfred Hitchcock is onder de indruk van de beroemde Duitse regisseur Fritz Lang, naar Hitchcocks eigen zeggen de enige regisseur die hem ooit heeft beïnvloed. In de films van Lang waren de misdrijven van de vaak kwaadaardige personages niet het belangrijkste. Veel belangrijker waren bij Lang de psychologische motieven van de personages en dus de achtergrond van de begane misdrijven. Psychologische motieven, vormgeving en techniek zouden later als een rode draad door het oeuvre van Hitchcock lopen.
De invloed van Hitchcock op het thriller genre is nauwelijks te overschatten. Welke thriller regisseur is niet door zijn indrukwekkende films beïnvloed?!
The Lodger geldt als een van Hitchcocks eerste grote films en voert de kijker mee in een duister Londen dat wordt opgeschrikt door een reeks moorden. Een mysterieuze huurder betrekt een kamer bij een gezin, maar al snel rijst de vraag: wie is deze vreemdeling en welke geheimen draagt hij met zich mee?
Berry van Berkum studeerde orgel, improvisatie en piano aan het conservatorium te Arnhem. Studeerde verder bij Bert van den Brink (improvisatie) en bij Andries van Rossem en Klaas de Vries (compositie). Hij behaalde meerdere malen prijzen op internationale orgelconcoursen (o.a. bij het Dollard Festival D). Hij is als solist te beluisteren op verschillende CD’s met werken van Bach, Böhm, Frescobaldi, Messiaen, en Welmers.
Als improvisator is hij actief op het gebied van filmbegeleiding en jazz. Hij speelt regelmatig bij zwijgende films in kerken en theaters.. Na jaren gespeeld te hebben met jazzsaxofonist Gijs Hendriks, Nippy Noya en vele anderen maakt hij momenteel deel uit van het in 2013 opgerichte HOT (Het Orgel Trio, www.hetorgeltrio.nl ). Dit experimentele trio speelde op vele nationale en internationale festivals, zoals meerdere malen tijdens Toulouse les Orgues (F). Hun CD’s ‘Bird Beyond’, geïnspireerd op muziek van Charlie”Bird”Parker, ‘Reflections of Duke’, ‘Sweelinck New jazz from the 17th century’ en Colors of Hendrix kregen unaniem lovende recensies.
Van Berkum concerteerde als solist met muziek van Bach tot Goebaidulina in Europa en de Verenigde Staten. Hij gaf masterclasses improvisatie in binnen- en buitenland. In 2024 was hij jurylid van het Internationale Improvisatieconcours tijdens het International Organ Festival Haarlem. In 2011 is hij benoemd als organist van de Nicolaïkerk te Utrecht en als artistiek adviseur van de Stichting Culturele Evenementen Nicolaïkerk. Sinds 2017 is hij tevens organist van de Dominicanenkerk te Zwolle.
Daarnaast is hij sinds 2000 werkzaam als componist, hij schreef tientallen werken voor zeer uiteenlopende bezettingen. In 2023 schreef hij de compositie “outdoor-Indoor” voor beiaard, klarinet en orgel in opdracht van het Internationale Beiaard festival te Utrecht. Zie voor o.a. overzicht concerten, CD’s en composities: www.berryvanberkum.nl
Trompettist Ruben Drenth (1997) manoeuvreert zich een weg door catchy, meezingbare melodieën en schurende, brutale solo’s. In zijn spel is hij altijd op zoek naar een eerlijk, oprecht geluid met een flinke dosis risico.
In 2018 studeerde hij af aan het HKU Conservatorium en sindsdien speelde hij met talloze ensembles en projecten, o.a. met: Amsterdam Sinfonietta, als gastsolist bij het Jazz Orchestra of the Concertgebouw, in Dion Nijland’s kwintet DEON, Alex Klaassen, Louise Korthals, Egon Kracht en vele anderen.
Onder zijn eigen naam bracht hij in 2023 ‘How To Gather Moss’ uit: een plaat gebaseerd op zijn liefde voor The Rolling Stones. In 2025 verscheen de ‘Bonsaika Suite’ waarin hij de klankwereld van bonsaïsten vangt. Later dit jaar komt hij met een nieuw album, ‘In Our Solitude’: een duo plaat met Bert van den Brink.
Berry van Berkum – transeptorgel
Ruben Drenth – trompet

In het koor van de Laurenskerk bouwen we een pijporgel van de toekomst, dat digitaal te bespelen is: een ‘hyperorgel’. Zo wordt het orgel toegankelijker voor een brede groep musici.