Fase 1: Opbouwen van de steiger

Een spannende mijlpaal is bereikt! De restauratie van ons iconische Marcussen hoofdorgel is begonnen — en dat gaat zichtbaar gepaard met flinke werkzaamheden. De steiger staat bij het orgel van waaruit de vakmensen van Hermann Eule Orgelbau aan de slag kunnen om de orgelpijpen uit te nemen.

Fase 2: Demontage van de orgelpijpen

Een gedenkwaardige mijlpaal binnen het restauratietraject: de pijpen van ons iconische Marcussen-hoofdorgel worden officieel uit het instrument verwijderd! Sinds eind juli zijn de vakmensen van Hermann Eule Orgelbau druk in de weer met de ontmanteling van deze majestueuze klankbron van 23 meter hoog en bijna 7.600 pijpen.

Sommige pijpen blijven in Rotterdam voor directe restauratie, terwijl andere veilig worden overgebracht naar de werkplaats in Bautzen (D). Zo krijgt elke pijp, groot of klein, de aandacht die het verdient.

Renovatie hoofdorgel

Ons hoofdorgel (1973) van de befaamde orgelmaker Marcussen is van superieure makelij en klank. Het geldt als het grootste van Nederland. Het heeft bijna 50 jaar dienst gedaan zonder noemenswaardig gebrek. In die periode heeft het instrument internationale faam verworven.

Maar het intensieve gebruik laat sporen na. Het instrument is vervuild, er zijn pijpen die een opknapbeurt nodig hebben. De opgedane ervaring vraagt ook om enkele wijzigingen van het ontwerp. Het orgel moet uit elkaar gehaald worden, schoongemaakt en waar nodig gerenoveerd.

Mobiele speeltafel

We willen het hoofdorgel ook elektrisch bespeelbaar maken, vanaf een mobiele speeltafel. De noodzakelijke aanpassingen daarvoor worden tijdens de renovatie aangebracht.

De authentieke mechanische bespeling, ‘boven op het orgel’, blijft natuurlijk intact. Het Marcussenorgel krijgt zo een nieuwe dimensie. Straks kun je het vanaf verschillende plekken in de kerk bespelen! Er ontstaan nieuwe mogelijkheden om met musici en ensembles op te treden.

Digitaal pijporgel in het koor

Wij bouwen een digitaal pijporgel, een zogenoemd ‘hyperorgel’. Het heeft klassieke orgelpijpen, maar de klankmogelijkheden van de synthesizer. Iedere pijp is digitaal te manipuleren. Het pijpwerk komt uit het aan ons geschonken Pelsorgel van de voormalige Heilige Familiekerk in Rotterdam. Spelers, componisten, andere musici en ensembles kunnen dit revolutionaire instrument gebruiken als een akoestische toverdoos.

We plaatsen het hyperorgel in het koor van de kerk, op de plek van het huidige kleine koororgel, dat naar de andere zijde verhuist.

Uitbreiding orgelprogrammering

De Laurenskerk heeft een uitstekende reputatie als orgelpodium. Met de digitale speeltafel en het hyperorgel maken we het orgel aantrekkelijker, ook voor de nieuwe generatie musici en makers.  Het is straks spannend om naar orgelspel te luisteren én te kijken. We gaan componisten en kunstenaars uitnodigen iets te bedenken met ons instrumentarium. We zullen onze programmering vernieuwen. Een speciale programmacommissie laat een nieuwe orgelwind waaien. We hopen met orgelmuziek van de toekomst meer en andere bezoekers in vervoering te brengen.

Wat kost het?

De noodzakelijke investering voor ‘Hyperorgel Rotterdam’ beloopt ruim € 3.110.000.- (2022). De Stichting Grote of Sint Laurenskerk, exploitant van de Laurenskerk, is opdrachtgever van ‘Hyperorgel Rotterdam’. De benodigde investering valt buiten de exploitatie van de Laurenskerk. De SGLK heeft al ruim de helft van het benodigde budget bij elkaar weten te brengen. Maar de steun van velen is nog nodig om het gehele plan mogelijk te maken.

Voorlopig tijdpad

2023-2024

offertes hoofdorgel en speeltafel
fundraising (acties) tweede fase
start- en persmoment
opdrachtverlening renovatie hoofdorgel en bouw 2e speeltafel

2025-2027

uitvoering restauratie hoofdorgel en plaatsing 2e speeltafel
voortzetting fundraising

2027

oplevering en ingebruikname

De Laurenskerk is, net als de Euromast, Erasmusbrug en de Markthal, een icoon van de stad Rotterdam. De kenmerkende toren markeert één van de weinige overblijfselen van de middeleeuwen. De Laurenskerk heeft als evenementenkerk en bezienswaardigheid een positie verworven.

De kerk bezit unieke orgels. Het imposante hoofdorgel en het Neobarokke transeptorgel zijn wereldberoemd. Er is een omvangrijke schare orgelfans. De Laurenskerk is ook een brandpunt van vocale muziek, onder meer uitgevoerd door de ‘huisensembles’ van Laurens Vocaal.

Rijke orgeltraditie

Het hoofdorgel van de Laurenskerk, dat bij het bombardement in 1940 verloren ging, had een uitstekende reputatie en was het grootste van Nederland. De kerk had een rijke traditie als concert locatie. Deze begon in de 19^e eeuw en kreeg met organist Hendrik de Vries een hoogtepunt. Rotterdam gold toen als één van de toplocaties van Europa. De Vries heeft menig orgelwerk uit die tijd van Reger, Guilmant en Widor een Nederlandse première bezorgd in Rotterdam. Vanzelfsprekend wilde men na de oorlog deze reputatie weer in ere herstellen.

Transeptorgel

Men ging na WO II zelfs een stap verder, er moest een instrument bij komen. In het zuidtransept heeft in vroeger tijden een orgel gehangen (te zien op schilderijen uit die tijd) en men wilde daar dus weer een instrument.

De Deense firma Marcussen heeft dat transeptorgel gebouwd en het resultaat is één van de fraaiste Neobarokke instrumenten van ons land. Voor de dispositie van het orgel klikt u hier.

De ‘Rooie Reus’

Marcussen kreeg in 1973 ook de opdracht voor het hoofdorgel. Het heeft 85 sprekende stemmen en is daarmee het grootste kerkorgel van Nederland. Gekscherend wordt het wel de ‘Rooie Reus’ genoemd, naar de imposante orgelkas in donkerrode tint.

De speelaard is, naar de opvatting van die tijd, geheel mechanisch. Dat maakt het niet eenvoudig om te registreren. Veel buitenlandse organisten van kathedrale orgels van dezelfde omvang zijn gewend om ‘elektrisch’ te spelen.

Qua klank is het hoofdorgel uniek. Het is zeldzaam veelzijdig en bezit een magistrale, nobele klank. Met dit instrument werd de Laurenskerk in één klap weer een concert locatie van de eerste orde. De dispositie vindt u hier.
Het orgel is van 2025 tot 2027 in renovatie.

Koororgel en positief

Het 3^e Marcussenorgel van de Laurenskerk staat in het koor. Het is gebouwd in een historische kas van de Oudkatholieke schuilkerk in Amsterdam. Er zijn 8 sprekende registers.

In de zijkapel van ‘Vrede en Verzoening’ staat een positief van de Utrechtse firma Van Vulpen. Het instrument is in 1963 gemaakt en stond oorspronkelijk elders in Rotterdam. Het heeft 5 stemmen.

Nieuwsbrief april 2026

In behandeling
Momenteel wordt een groot deel van het hoofdorgel van de Laurenskerk gerenoveerd in de werkplaats van orgelbouwer Eule in Bautzen in Duitsland. Onlangs brachten onze adviseurs Hans Fidom, Aart Bergwerff en Natascha Reich daar een bezoek, om de voortgang van het werk te monitoren. Ze bekeken onder andere de restauratie van de speeltafel. U ziet hier enkele foto’s daarvan.

Pijpen Pelsorgel op hun plek
Weet u het nog? Ons project ‘Hyperorgel Rotterdam’ begon jaren geleden met de schenking aan de Laurenskerk van ….. een orgel! Dat was het instrument uit de inmiddels gesloten Heilige Familiekerk, in Rotterdam Noord. Gebouwd door de Nederlandse firma Pels ging dat natuurlijk het ‘Pelsorgel’ heten. We hebben de afgelopen jaren nagedacht hoe we dit orgel, of beter: de pijpen ervan, opnieuw kunnen gebruiken. Inmiddels zijn we eruit. We gaan vijf registers gebruiken in ons nog te bouwen ‘hyperorgel’ in de Laurenskerk. Het overige pijpwerk heeft nu een plek gekregen in de orgels van de RK Bonifatiuskerk in Rijswijk en de RK Martinuskerk in Voorburg/Leidschendam. Na enige omzwervingen hebben de pijpen uit Rotterdam Noord dus een duurzame nieuwe bestemming gevonden.

De tweede speeltafel
De orgelmakers Eule zijn ook begonnen aan de tweede speeltafel. Die komt op de kerkvloer te staan en bedient straks zowel het hoofdorgel als het nog te bouwen hyperorgel. De speeltafel is ontworpen door prof. Hans Fidom, hoogleraar orgelbouwkunde aan de VU te Amsterdam. De bouw wordt natuurlijk begeleid door Hayo Boerema, onze organist. We hebben gekozen voor een klassiek model, met als voorbeeld de speeltafel in de Dom te Erfurt. Daarvan hieronder een plaatje. Let op: de speeltafel in de Laurenskerk volgt dit model, maar kleurstelling, lay-out en afwerking moeten nog bepaald worden.

De orgelbouwers komen weer
Vanaf 6 juli 2026 komen de orgelmakers weer voor een paar maanden naar Rotterdam. Zij nemen dan de gerestaureerde pijpen mee. Ook zullen ze nieuwe onderdelen in het hoofdorgel plaatsen, die strak elektrische bespeling op afstand mogelijk maken. De speeltafel wordt in 2026 ontwikkeld en getest. Afgezien van dit werk in uitvoering staat het jaar 2026 in het teken van de tweede fase van de fundraising voor ons orgelproject. In 2027 wordt het orgel weer in elkaar gezet, geïntoneerd en gestemd.

 Geldwerving tweede fase
In mei starten we met de tweede fase van de geldwerving. De nu lopende renovatie (hoofdorgel en tweede speeltafel) kost €2.165.000.-. Het beoogde hyperorgel vraagt € 565.000.-. Van de totaal benodigde €2.730.000.- moeten we nog ongeveer €600.000.- bij elkaar zien te krijgen. Als u gaat naar adopteer een orgelpijp of de QR-code hieronder scant, komt u in onze online pijpenwinkel. Daar kunt u één of meer van de 7600 pijpen van ons hoofdorgel adopteren. Uw naam wordt dan blijvend verbonden aan de restauratie. U mag natuurlijk ook op andere wijze ons steunen!

Elke dag: ‘Hyperorgel Rotterdam’
Wij werken dagelijks met veel plezier en inzet aan Hyperorgel Rotterdam: Elles van Vegchel (directeur Laurenskerk), Hayo Boerema (organist Laurenskerk), Frank Migchielsen (adviseur), Gerard Legierse (organist en adviseur), Ingrid van Meggelen (bureau SGLK) en Andries Ponsteen (secretaris SGLK en voorzitter van HOR).

Nieuwsbrief december 2025

Nieuwbrief 25 juni 2025

Nieuws juni bezoek orgel 2025

Nieuwsbrief 20 mei 2025

Nieuws mei Benefietopbrengst 2025

Nieuwsbrief oktober 2024

Nieuws Benefietconcert mei 2024

Nieuwsbrief februari 2024

Wie zijn dat?
Opdrachtgever
‘Hyperorgel Rotterdam’ is een project van de Stichting Grote of Sint Laurenskerk (SGLK), die ook de noodzakelijke financiële middelen werft.

Projectteam
‘Hyperorgel Rotterdam’ wordt aangestuurd door een projectteam van:
– Hayo Boerema, titulair organist
– Andries Ponsteen, secretaris SGLK en voorzitter projectteam
– Elles van Vegchel, directeur Laurenskerk
– Frank Migchielsen, extern adviseur
– Gerard Legierse, extern adviseur
– Ingrid van Meggelen, projectmedewerker

Partners
Een Klankbordgroep, waarin een aantal betrokken partners van ‘Hyperorgel Rotterdam’ zitting heeft:
– Cor van den Hoek (Hervormde Gemeente)
– Wiecher Mandemaker (Laurens Vocaal)
– Hayo Boerema (organist)
– Andries Ponsteen (bestuur SGLK, voorzitter)
– Frank Migchielsen (adviseur)
– Arjen Heere, Remko Dijkman (Stichting Grote Kerk)
– Aart Bergwerff, Hans Fidom, Natascha Reich (orgeladviseurs)
– Elles van Vegchel (directeur SGLK)
– Ingrid van Meggelen (SGLK, secretariaat)

Orgeladviseurs
De orgeladviseurs zijn: Hans Fidom, Aart Bergwerff en Natascha Reich.

Ambassadeurs
Onderstaande personen staan achter ‘Hyperorgel Rotterdam’ en maken deel uit van het Comité van Aanbeveling:
– Frans Weisglas, oud-voorzitter 2e Kamer
– Wilma Franchimon, Codarts
– Yannick Hiwat, jazzviolist
– Richard Jongste, Maasmond B.V.
– Frans Lavooij, Nedspice
– Claron McFadden, sopraan
– James McMillan, componist
– Pieter van Oord, Van Oord N.V.
– Arnoud Rodenburg, (oud)burgemeester Midden-Delfland
– Eric Vloeimans, jazztrompettist
– Sander Zwiep, Omroep Max